Modüler monolit mi, mikroservis mi? Mimari seçimde dikkat edilecekler

Mimari tartışmalar çoğu zaman "monolit eskidir, mikroservis moderndir" şeklinde basitleştirilir. Oysa her iki yaklaşımın da net maliyetleri ve uygun olduğu bağlamlar vardır. Yanlış zamanda seçilen dağıtık bir mimari, ürünü hızlandırmak yerine ekibi altyapı yönetimiyle meşgul edebilir. Bu yazıda iki yaklaşımı karşılaştırıp karar verirken sorulacak soruları ele alıyoruz.

Tanımlar

Monolit, uygulamanın tek bir birim olarak derlendiği ve dağıtıldığı yapıdır. Modüler monolit, bu tek dağıtım biriminin içinde alan sınırlarına göre net ayrılmış modüller barındıran, modüller arası iletişimin tanımlı arayüzlerle yapıldığı yapıdır. Mikroservis mimarisinde ise her iş yeteneği ayrı dağıtılan, ayrı veri deposuna sahip olabilen bağımsız servislerden oluşur ve servisler ağ üzerinden haberleşir.

Mikroservisin getirdikleri

• Bağımsız dağıtım: Bir servis, diğerlerini etkilemeden yayınlanabilir.
• Bağımsız ölçekleme: Yalnızca yük altındaki servis ölçeklenir.
• Teknoloji esnekliği: Farklı servisler farklı teknolojilerle yazılabilir.
• Ekip bağımsızlığı: Birçok ekibin paralel çalıştığı büyük organizasyonlarda koordinasyon yükünü azaltır.

Mikroservisin bedeli

• Dağıtık sistem karmaşıklığı: Ağ gecikmesi, kısmi hatalar, zaman aşımı ve yeniden deneme mantığı ortaya çıkar.
• Veri tutarlılığı: Birden fazla servisi kapsayan işlemler artık tek bir veritabanı işlemiyle yönetilemez; ek desenler gerekir.
• Operasyonel yük: Servis keşfi, merkezi günlükleme, dağıtık izleme, sürüm uyumu ve çok sayıda dağıtım hattı yönetilmelidir.
• Test ve geliştirme zorluğu: Yerel ortamda tüm sistemi ayağa kaldırmak ve uçtan uca test etmek zorlaşır.

Modüler monolit neden çoğu zaman iyi bir başlangıçtır?

Alan sınırları bir projenin başında genellikle net değildir; iş anlaşıldıkça değişir. Sınırlar yanlış çizildiğinde bir modüller arası değişiklik, tek kod deposunda yapılabilir; ağ üzerinden haberleşen servisler arasında ise sözleşme değişikliği çok daha maliyetlidir. Modüler monolit, tek dağıtım ve tek veritabanının sadeliğini korurken kod düzeyinde ayrışmayı sağlar.

• Basit dağıtım ve izleme; daha az altyapı bileşeni.
• Modüller arası işlemlerde veritabanı işlem bütünlüğü.
• Yerel geliştirme ve test kolaylığı.
• Gerektiğinde bir modülü ayrı servise çıkarma imkânı.

Modüler monolit disiplini

Bu yapının faydası, sınırlara gerçekten uyulmasına bağlıdır. Aksi halde "büyük çamur topu"na dönüşür.

• Her modül kendi iş kurallarını, modellerini ve servislerini içermeli; diğer modüllerin iç sınıflarına doğrudan erişmemelidir.
• Modüller arası iletişim, açık arayüzler ya da olaylar üzerinden yapılmalıdır.
• Bir modülün başka bir modülün tablolarına doğrudan sorgu atmasından kaçınılmalıdır.
• Bağımlılık yönleri otomatik araçlarla denetlenebilir.

Hangi durumda mikroservis düşünülmeli?

1. Sistemin farklı parçaları belirgin biçimde farklı ölçekleme ihtiyaçlarına sahipse.
2. Birbirinden bağımsız çalışan birden fazla ekip, ortak dağıtım takvimi yüzünden birbirini bekliyorsa.
3. Alan sınırları olgunlaşmış ve nispeten kararlı hale gelmişse.
4. Bir bileşen, farklı güvenlik, uyum ya da çalışma ortamı gereksinimleri nedeniyle ayrılmak zorundaysa.
5. Ekip, dağıtık sistem işletme yetkinliğine ve araçlarına sahipse.

Karar için sorular

• Kaç geliştirici ve kaç bağımsız ekip aynı kod tabanında çalışıyor?
• Alan sınırları ne kadar net? Sınırlar sık değişiyor mu?
• Gerçek bir ölçekleme ya da dağıtım darboğazı ölçülmüş müdür?
• Operasyon tarafında izleme, günlükleme ve dağıtım otomasyonu hazır mı?

Evrimsel yaklaşım

Yaygın ve düşük riskli bir strateji, modüler monolitle başlamak ve yalnızca ölçülmüş bir ihtiyaç ortaya çıktığında ilgili modülü ayrı bir servise taşımaktır. Modül sınırları baştan düzgün çizildiyse bu geçiş, baştan mikroservis kurmaya göre çok daha öngörülebilir olur. Laravel ve ASP.NET Core gibi çerçeveler, modüler yapıyı kurmak için gerekli araçları (servis katmanı, olay sistemi, bağımlılık enjeksiyonu) sunar.

Sonuç

Mimari, trend değil bağlam meselesidir. Çoğu kurumsal uygulama için iyi tasarlanmış bir modüler monolit, düşük işletme maliyetiyle yeterli esnekliği sağlar; mikroservis ise ölçek, ekip yapısı ve operasyon olgunluğu gerektiren bir sonraki adımdır. Projeniz için mimari değerlendirmesi yapmak isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz.